INTIMIDATIE

Pas enkele jaren voor Martinus’ geboorte was een einde gemaakt aan de eeuwenlange vervolging van christenen. De Romeinse keizers achtten het slimmer om voortaan het geloof te tolereren en zelfs te steunen, om zo de geestelijken aan zich te binden.

Martinus aanvaardde het gezag van de keizers niet. Hij liet zich niet intimideren door hun machtsvertoon en toonde openlijk zijn afkeuring voor de agressieve wijze waarop ze hun macht verwierven en in stand hielden.

Het borstharnas waarmee keizers zich tooiden moest hun grootsheid illustreren en mogelijke tegenstanders afschrikken. Ook vandaag nog gebruiken politici uiterlijk vertoon en een agressieve taal om aanzien te verwerven. Voorbeelden genoeg.

MEDEDOGEN 1 & 2

Martinus had oog voor de kou lijdende bedelaar, terwijl zijn vrienden er voorbij reden en Martinus nadien uitlachten met zijn halve mantel.

Ik ben geboeid door de culturele en ideologische codes die ons gedrag sturen. Deze werken gaan over zien en wegkijken. Over mentale filters in de waarneming die een barrière vormen tussen ons en de anderen. Uit angst en zelfbescherming? Uit hoogmoed?

PACIFISME

Martinus was al op jonge leeftijd soldaat in het Romeinse leger. Na zijn doopsel weigerde hij nog langer mee te vechten. De legende vertelt dat hij, toen hij door zijn gewetensbezwaar als bang en laf werd afgeschilderd, aan zijn legeroversten voorstelde om in de volgende veldslag voorop te lopen zonder wapens. Door de onverwachte overgave van de vijand vond de veldslag echter nooit plaats.

Een grote natie die andere landen met geweld wil annexeren, een immer actueel thema! Talloze ruiterstandbeelden in steden wereldwijd vereren ‘helden’ die eigenlijk gewelddadige veroveraars waren.

VERBONDENHEID 2

Ook als bisschop weigerde Martinus de luxe en het comfort die bij het ambt hoorden. Hij verkoos om, in alle soberheid, als monnik te blijven leven. Deze foto is genomen in Marmoutier, in de buurt van Tours, waar Martinus zich geregeld terugtrok en later met zijn volgelingen een klooster stichtte. De uitgehouwen grot op de foto is uit die tijd bewaard gebleven, het zou de cel kunnen zijn waarin Martinus mediteerde.

MIRAKEL

Dat Martinus tijdens zijn leven al grote bekendheid verwierf had veel te maken met de wonderlijke genezingen die hij deed. De verhalen over mirakels door geestelijken droegen sterk bij tot de verspreiding van het christendom.

Na de aardbeving in Turkije, in februari 2023, lazen en hoorden we bijna dagelijks het woord mirakel in de media, wanneer slachtoffers dagen na de ramp levend uit het puin werden gehaald. Reddingswerkers verrichtten inderdaad -wat men noemt- wonderen door hun volharding en geloof. Fotograaf Ahmed akacha maakte deze iconische foto tijdens een reddingsactie van de Witte Helmen in Syrië. Zie https://www.pexels.com/@ahmed-akacha-3313934/. Ik voegde er het negatieve deel aan toe ter herinnering aan alle slachtoffers die niet konden gered worden.

MEDEDOGEN 3

Volgens de legende had Martinus, nadat hij zijn mantel gedeeld had met de bedelaar, een droom waarin Jezus Christus verscheen in de gedaante van de bedelaar.

Deze werken gaan niet alleen over de filters in onze waarneming maar ook over illusie en de bedrieglijke eigenschappen van beelden. Visuele communicatie maakt dikwijls gebruik/misbruik van de voorspelbare perceptie van de kijker.

RELIGIES

Martinus leefde in een zeer woelige tijd op politiek en religieus vlak. Heidense tempels werden vernield en de Romeinse goden werden verdrongen door het christendom (ook Martinus ging hierbij zeer doortastend te werk). Er ontstonden verschillende interpretaties van de christelijke leer en dat leidde meermaals tot een machtsstrijd waarbij bisschoppen, gesteund door de keizers, christenen met een afwijkende visie verketterden en zelfs tot de dood veroordeelden.

Doorheen de geschiedenis werden voortdurend godsdienstoorlogen gevoerd. Ook in onze eeuw waren we daar helaas al meerdere keren getuige van …